Selde Zarar Gören Araçlar: Kasko ve İdarenin Sorumluluğu

1. Konunun Genel Çerçevesi

Yoğun yağışların ardından yaşanan sel ve su baskınları, kısa süre içinde çok sayıda aracın su altında kalmasına ve ağır hasar görmesine yol açmaktadır. 14 Ekim 2026 tarihinde İstanbul'da etkili olan yağış da birçok bölgede araçların zarar görmesine neden olmuştur.

Bu durumda araç sahiplerinin ilk sorusu, zararın kimden ve nasıl karşılanacağıdır. Zararın karşılanması bakımından iki temel yol bulunmaktadır: kasko sigortası ile zararın idarenin hizmet kusurundan kaynaklandığı hâllerde ilgili idareye karşı tazminat talebi. Bu yollar birbirini dışlamamakla birlikte, aynı zarar için iki kez tazminat alınması mümkün değildir.

Doğru yolun seçilmesi ve delillerin zamanında toplanması, zararın karşılanabilmesi bakımından belirleyici önem taşımaktadır.

Uygulamada sigorta şirketleri, poliçede sel teminatının bulunmadığı, aracın bilerek su basmış yola sokulduğu veya motorun su almış hâlde çalıştırıldığı gerekçeleriyle ödeme yapmaktan kaçınabilmektedir. Bu nedenle olay anının ve aracın park edildiği yerin belgelenmesi büyük önem taşımaktadır. İdareye karşı yapılacak başvurularda ise zararın meydana geldiği yerin hangi idarenin sorumluluğunda bulunduğunun belirlenmesi, sonucu doğrudan etkilemektedir.

2. Hukuki Dayanak

• Türkiye Cumhuriyeti Anayasası: Anayasa m.125
• 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu: İYUK m.12, İYUK m.13
• 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu: TTK m.1446 (rizikonun ihbarı)
• Kara Taşıtları Kasko Sigortası Genel Şartları
• 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu: KTK m.85, KTK m.91
• 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu: 5684 s. K. m.30 (Sigorta Tahkim Komisyonu)

3. Kanundaki Düzenleme

Kasko Sigortası

Kasko sigortası, sigortalı aracın poliçede belirtilen risklerden doğan hasarlarını karşılamaktadır. Sel ve su baskını teminatının poliçede yer alıp almadığı, muafiyet ve özel şartlar dikkate alınarak kontrol edilmelidir. TTK m.1446 uyarınca sigortalı, rizikonun gerçekleştiğini öğrendiğinde bunu gecikmeksizin sigortacıya bildirmekle yükümlüdür. Kasko genel şartlarında bu bildirim için öngörülen süreye uyulması önem taşımaktadır.

Zorunlu Trafik Sigortası

Zorunlu mali sorumluluk sigortası, sigortalı aracın başkalarına verdiği zararları karşılamaktadır. Bu nedenle park hâlindeki bir aracın sel sularında kalarak hasar görmesi, kural olarak zorunlu trafik sigortası kapsamında değildir. Ancak suyun sürüklediği başka bir aracın verdiği zarar gibi hâllerde KTK m.85 ve KTK m.91 kapsamında değerlendirme yapılabilmektedir.

İdarenin Sorumluluğu

Anayasa m.125 uyarınca idare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür. Yağmur suyu tahliye sistemlerinin yetersiz olması, mazgalların temizlenmemesi, sürekli su biriken alt geçitlerin uyarı yapılmaksızın açık tutulması veya daha önce yaşanan su baskınlarına rağmen önlem alınmaması hizmet kusuru olarak değerlendirilebilmektedir. Yağışın şiddetli olması, idarenin sorumluluğunu kendiliğinden ortadan kaldırmamakta; olayın öngörülebilirliği ve alınan önlemler birlikte değerlendirilmektedir. Sürücünün su basmış bir yola bilerek girmesi ise tazminattan indirim yapılmasına yol açabilmektedir.

4. Uygulamada Süreç

1. Delillerin toplanması: Olay yeri, su seviyesi ve araçtaki hasar fotoğraf ve videoyla belgelenmekte; mümkünse kolluk, itfaiye veya belediye tutanağı alınmaktadır.
2. Kaskoya bildirim: Hasar gecikmeksizin sigorta şirketine bildirilmekte, ekspertiz yapılmadan araç onarılmamaktadır.
3. Masrafların belgelenmesi: Ekspertiz raporu, servis belgeleri, çekici ve onarım faturaları saklanmaktadır.
4. Sigortanın reddi: Sigorta şirketinin ödeme yapmaması veya eksik ödeme yapması hâlinde ret cevabı yazılı olarak alınmakta; Sigorta Tahkim Komisyonu'na veya mahkemeye başvurulabilmektedir.
5. İdareye başvuru: Zararın altyapı eksikliğinden kaynaklandığı kanaatine varılması hâlinde, sorumlu idareye İYUK m.13 uyarınca yazılı başvuru yapılmaktadır.
6. Tam yargı davası: Başvurunun reddi veya Kanun'da öngörülen süre içinde cevap verilmemesi hâlinde idare mahkemesinde tam yargı davası açılmaktadır.

5. Görevli ve Yetkili Mahkeme veya Merci

Kasko sigortasından doğan uyuşmazlıklarda Sigorta Tahkim Komisyonu'na veya tüketici mahkemesine başvurulabilmektedir; ticari araçlarda asliye ticaret mahkemesi görevli olabilmektedir. İdarenin hizmet kusuruna dayanan tazminat talepleri ise idare mahkemesinde tam yargı davası yoluyla ileri sürülmektedir. Zararın hangi idarenin görev alanındaki altyapıdan kaynaklandığının doğru tespit edilmesi, davanın doğru idareye karşı açılması bakımından önem taşımaktadır.

6. Süreler ve Dikkat Edilecek Hususlar

• Hasarın sigorta şirketine poliçe genel şartlarında öngörülen süre içinde bildirilmesi gerekmektedir.
• İdareye başvuru, zararın ve sorumlu idarenin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde olay tarihinden itibaren beş yıl içinde yapılmalıdır.
• İdarenin başvuruyu reddetmesi veya süresinde cevap vermemesi hâlinde, dava açma süresi içinde idare mahkemesinde dava açılmalıdır.
• Kaskonun bulunmaması veya sigortanın ödeme yapmaması, idareden tazminat talep edilmesine engel değildir.
• Aynı zarar için hem sigortadan hem idareden mükerrer tazminat alınamamaktadır; sigorta şirketi ödediği tutar kadar idareye rücu edebilmektedir.
• Olay yerindeki kamera kayıtları kısa sürede silinebildiğinden, kayıtların korunması için gecikmeden talepte bulunulmalıdır.

7. Sonuç

Selde zarar gören araçlarda kasko sigortası ilk başvurulacak yol olmakla birlikte tek yol değildir. Zararın altyapı veya yol bakımındaki eksikliklerden kaynaklandığı durumlarda ilgili idarenin hizmet kusuru nedeniyle sorumluluğu da gündeme gelmektedir. Delillerin olay anında toplanması ve sürelere uyulması, her iki yolda da sonucu doğrudan etkilemektedir.

Somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirme yapılması gerekmektedir.

8. Akademik Kaynaklar

Bu konuya ilişkin akademik çalışmalara aşağıdaki kaynaklar üzerinden ulaşabilirsiniz. Tez ve makalelerin içeriği bu sitede çoğaltılmamaktadır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş niteliği taşımamaktadır. Yeni yazılar LinkedIn ve Instagram hesaplarında da paylaşılmaktadır.

← Tüketici Hukuku